Bóng đá trong bất cứ thời điểm nào cũng đã ghi những dấu ấn rất quan trọng bằng những chiến thuật, lối chơi, chiến thuật đặc trưng. Đó là sự phát triển của những vị chiến lược gia, những cái tên có ảnh hưởng sâu sắc. Và chiến thuật Gegenpressing cũng là một thứ bóng đá để lại ấn tượng sâu sắc như vậy. Đó là thứ bóng đá đặc trưng của vị chiến lược gia người Đức Jurgen Klopp.
Thứ bóng đá đặc trưng của Juergen Klopp
Phong cách bóng đá của Juergen Klopp luôn được nhận diện rất nhanh bởi tốc độ, cường độ và cảm giác hỗn loạn có chủ đích. Đội bóng của ông thường xuyên tạo áp lực, đẩy đối thủ vào tình thế rối loạn chỉ trong vài giây sau khi nhận bóng. Nền tảng tạo nên bản sắc ấy chính là chiến thuật Gegenpressing, thứ đã theo ông từ Dortmund cho đến Liverpool.
Jurgen Klopp không cố gắng xây dựng một đội bóng dựa trên sự tinh tế trong kiểm soát bóng mà dựa trên năng lượng tập thể, khả năng chuyển trạng thái thần tốc và tinh thần lao vào tranh chấp. Tất nhiên thứ bóng đá này cũng được những cái tên khác áp dụng và có nhiều biến thể khác nhau. Nhưng có lẽ khi nhắc đến nó thì vị chiến lược gia người Đức vẫn là đại diện.
Sự khác biệt của chiến thuật Gegenpressing và pressing
Để hiểu rõ hơn về triết lý của Jurgen Klopp, cần phân biệt pressing thông thường và Gegenpressing. Pressing là hành động gây áp lực khi đối thủ đang triển khai, còn chiến thuật Gegenpressing là thứ xảy ra ngay lập tức sau khi mất bóng. Sau đó chuyển trạng thái nhanh đến mức không cho đối thủ kịp tổ chức.
Khác biệt lớn nhất nằm ở thời điểm và mục đích. Pressing cố ngăn đối thủ xây dựng bóng, trong khi Gegenpressing biến khoảnh khắc mất bóng thành cơ hội tấn công mới. Jurgen Klopp gọi khoảnh khắc ấy là đường chuyền sáng tạo nhất, bởi đối thủ vừa đoạt bóng nhưng chưa kịp định hình thế trận. Điều này giải thích vì sao Gegenpressing tạo ra cảm giác nghẹt thở hơn bất kỳ dạng pressing nào khác.
Điểm đặc biệt của chiến thuật Gegenpressing
Trước khi đi sâu vào từng yếu tố, cần hiểu rằng Gegenpressing không phải chỉ là chạy thật nhanh. Nó là sự phối hợp có cấu trúc, tính toán và mang tính tổ chức cao. Ba yếu tố dưới đây là linh hồn của hệ thống mà Klopp luôn theo đuổi.
Thu hồi bóng ngay sau khi mất
Điểm đầu tiên giúp chiến thuật Gegenpressing trở nên lợi hại là tốc độ phản ứng. Không có thời gian phàn nàn hay ngơ ngác, cầu thủ phải lập tức xác định vị trí bóng, đoán hướng xử lý của đối thủ và lao vào áp sát trong vòng 3 đến 5 giây.
Đây là khoảng thời gian quan trọng, đối thủ gần như không thể phản công. Khi đoạt lại bóng ở tiền tuyến, những cầu thủ ngay lập tức tạo ra tình huống dứt điểm nguy hiểm nhờ khoảng trống lộ ra sau pha chuyển trạng thái hỏng của đối thủ. Chính khả năng tạo cơ hội từ hỗn loạn này khiến Gegenpressing trở thành đặc sản.
Gây áp lực tập trung
Gegenpressing không phải 11 người cùng chạy. Sức mạnh nằm ở việc dồn áp lực vào đúng vị trí vừa mất bóng. Tại đó, 3, 4 cầu thủ lập tức áp sát theo một khối để khóa góc chuyền, tạo ra cái bẫy khiến đối thủ chỉ còn những lựa chọn sai lầm.
Cường độ, tốc độ và quyết tâm hòa làm một, buộc đối thủ mất bóng trong hoảng loạn. Đây là thời điểm mà sự đặc trưng của chiến thuật Gegenpressing được thể hiện rõ nhất. Ép đối thủ mắc lỗi bằng tốc độ và sự thông minh trong tổ chức thay vì chỉ bằng sức.
Phối hợp theo nhóm và kiểm soát không gian
Không gian là yếu tố sống còn của Gegenpressing. Khi một cầu thủ lao lên, các đồng đội phía sau phải lập tức di chuyển để khép khoảng trống, gài bẫy chuyền và ngăn đối thủ quay mặt lên trên. Điều này tạo ra một chiếc lưới bao quanh bóng, khiến đối thủ dù có thoát được áp sát vẫn không thể triển khai xa hơn vài mét.
Sự đồng bộ ấy giúp đội bóng của Klopp luôn giữ cự ly đội hình lý tưởng, vừa gây áp lực vừa giữ được cấu trúc phòng ngự. Đây là lý do khiến Gegenpressing không bao giờ là hành động cá nhân mà là sản phẩm của một tập thể vận hành như cỗ máy.
Xem thêm:
Tiki Taka là gì? Tại sao nó trở nên vĩ đại rồi lụi tàn nhanh chóng?
Không lụi tàn nhưng cũng khó thống trị
Dù từng đưa Dortmund và Liverpool đến đỉnh cao, Gegenpressing không dễ duy trì bền vững. Cường độ quá cao khiến cầu thủ dễ xuống sức, đặc biệt trong mùa giải kéo dài. Các đội bóng hiện đại cũng ngày càng giỏi hơn trong việc hóa giải, thông qua các đường chuyền một chạm nhanh, kéo giãn cấu trúc pressing hoặc khai thác khoảng trống sau lưng tuyến áp lực.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa chiến thuật Gegenpressing đã lỗi thời. Ngày nay, nhiều đội vẫn sử dụng Gegenpressing nhưng kết hợp thêm kiểm soát bóng, giảm bớt cường độ mà tăng tính hiệu quả. Bằng cách điều chỉnh hợp lý, các chiến lược gia vẫn duy trì được bản chất nguyên thủy của Gegenpressing gây áp lực tức thời nhưng ở mức ổn định hơn.
Chiến thuật Gegenpressing có thể không còn là vũ khí thống trị như thời kỳ đầu của Jurgen Klopp, nhưng nó vẫn là tư tưởng chiến thuật có sức ảnh hưởng cực lớn. Những nguyên tắc của nó tiếp tục xuất hiện trong bóng đá hiện đại, trở thành một phần không thể thiếu trong lối chơi giàu tốc độ của bóng đá.
Lời kết
Thực tế thì chiến thuật Gegenpressing là một lối chơi cho thấy sự bùng nổ về chiến thuật của bóng đá hiện đại gần đây. Theo Xoilac, nó cũng cho thấy được sự đa dạng và thú vị mà bóng đá đã từng mang đến như nào.
